Het komt nog vaak voor dat ik besluit de telefoon te pakken om mijn moeder te vragen hoe ze: erwtensoep, oliebollen en sambal goreng boontjes maakt. Verdrietig dat ze twee jaar geleden is overleden. Mijn moeder reikte mij ook vaak stukjes aan voor de legpuzzel die bestond uit een vrij chaotische jeugd door mijn Indische verleden. Een Indisch, na-oorlogs verleden die in mijn herinnering bestond uit veel reizen dwars door de archipel waar mijn vader als KNIL-officier met een kleine eenheid militairen waardevolle ondernemingen beschermde. Het gezin ging mee op dit avontuur en mijn moeder leerde ons , als voormalige juf, lezen en rekenen.

Gisteravond kwam na het nieuws een reportage op 1-Vandaag , wat ging over de slachtpartij in Tarakan, een klein eilandje voor de kust van Borneo.  Mijn oudere broer en zus zijn in Tarakan geboren voor de oorlog. Filmbeelden die ik nog heb, getuigen van een optimaal koloniaal verleden. Mooie huizen, personeel, mijn vader die in mooie auto's reed, mijn moeder aan de rand van het zwembad. Een foto van mijn broer als peutertje in het zwembad waar een kom aan de rand van het bad gemaakt is in de vorm van een schelp. De schelp die symbool is voor de oliemaatschappij " Shell". Het KNIL zat in Tarakan ter bescherming van de Shell die enorme hoeveelheden olie uit de zee pompte.

De reportage op tv ging over de Japanners die hun oog hadden gevestigd op Tarakan door de olie en als eerste Tarakan wilden veroveren. De Japanners bombardeerden eerst Pearl Harbour en de Tweede Wereldoorlog nam daardoor een aanvang, ikzelf werd een maand later geboren in Buitenzorg op Java. Tarakan werd bezet en de militaire eenheid die op Tarakan was werd beestachtig vermoord. 

Ik had er geen idee van en zou direct mijn moeder gebeld hebben om haar te vragen wanneer zij naar Buitenzorg waren overgeplaatst. Ik kreeg de indruk dat mijn ouders en broer en zus de dans waren ontsprongen. Vroeger zou zij heel geduldig hebben uitgelegd hoe alles in elkaar stak, maar deze keer was ik het stukje puzzel kwijt. Gelukkig kon ik mijn zus bellen om haar te vragen wat zij er van wist.

Dat deed ze dus niet, wel vertelde zij dat onze moeder haar veel had verteld over Tarakan. Maar nu...? beiden kwamen tot de slotsom dat we onze moeder zo vreselijk misten. 

Vandaag hoorde ik het nieuws dat een familie ergens in Nederland vast had gezeten in drijfzand en slechts met hulp iedereen te redden was.

Het herinnerde mij aan het  griezelige avontuur wat Suzanne en ik enkele jaren geleden hebben beleefd. Suzanne is Piets kleindochter, nu zeer toegewijde dierenarts. Zij studeerde toen in Gent en haar grote liefde was Lobo, een lobbes van een hond. Piet, Suzanne en ik maakten in de buurt van haar huis een lange wandeling door de bossen, tezamen met Lobo, Finn en Cezanne. Op het moment dat ik een bordje "gevaarlijk drijfzand"  zag, sprong Lobo in het  modderige water waarvoor werd gewaarschuwd, ogenblikkelijk gevolgd door Suzanne. Suzanne probeerde Lobo te bereiken, maar bij elke stap zag ik haar een beetje naar de bodem zinken en ze schreeuwde dat ze er niet uit konden komen. Gelukkig had ze de zware hond wel bij zijn nekvel te pakken.

Hulp vragen duurde te lang en op dat moment een oplossing vinden werd ook nog eens bemoeilijkt omdat zowel Finn en Cezanne ook het water in wilden om te kijken wat er allemaal zo aan de hand was. Ik weet niet of Suzanne mij een ontzettend lange lijn toegooide of dat ik de lijn had en de met recht hulplijn naar Suzanne gooide. In elk geval werd het gevangen. " Suzanne",  zei ik; "  Ik tel tot drie en bij elke drie trek ik zo hard mogelijk. Ik zorgde natuurlijk dat 1 voet van mij op de vaste ondergrond was, waar niets zou kunnen gebeuren.

Tot mijn grote opluchting, zag ik bij elke "drie"  Suzanne weer een beetje stijgen in de modder. Met een enorme krachtsinspanning wist ze Lobo los te rukken uit de drab en gooide hem uit het kennelijk meest aanzuigende gedeelte. Ondertussen was ik met mijn andere been in de modder getrokken en ik moet zeggen dat dat een zeer angstig gevoel is. Voor het eerst kreeg ik te maken met een ondefinieerbare kracht van water en modder. De zuigkracht maakte wel een oerkracht bij mij los! En door de vele duizenden kilo's klei in model te brengen, ben ik gelukkig zeer sterk in mijn armen en schouders.

Ik weet  niet meer hoe lang alles bij mekaar duurde, wel dat op een goed moment Suzanne losplopte en de kant wist te bereiken door zich horizontaal door het water te bewegen.

Zelfs een goed weekbad daarna, kon de stank die vanuit je porieen kwam , niet laten verdwijnen en de mooie leren jas die Suzanne droeg, moest een paar keer gestoomd worden om alle lucht er uit te krijgen. En ik was een schoen kwijtgeraakt. Weggezogen!

Tot zeer blije verrassing was gisteren Julianadorp in het nieuws. Reden was de extreme storm die over ons land raasde en voor de verslaggever een goede aanleiding om de metershoge golven in beeld te brengen. Er zijn mensen die een storm op het strand heerlijk vinden, ik hoef niet gezandstraald te worden en de honden vinden er helemaal niets aan.

Het valt mij elke keer weer op dat dan veel buitenlanders, vooral Duitse toeristen het strand opzoeken. De meeste Duitsers die hier een huisje hebben wonen in het Ruhrgebied, waar zij zoals ze altijd zeggen het zwaar te verduren hebben met de verpeste lucht in dit industriegebied en " elke keer als wij de vuurtoren van Den Helder al zien gaat het beter met de ademhaling." Je zal er toch maar wonen.

Als ik elke dag met de honden het pad achter ons huis opga en de prikkelende zeelucht tegen mijn kop voel, bedenk ik mij [bij Noordwesten wind] dat die wind rechtstreeks uit Groenland komt en vrij is van alle viezigheid, waar stadse mensen wel last van hebben. En als er wind staat, staat er ook wind.  Finn vindt zijn sluiproute richting huis, en Matisse en Cezanne lopen vrolijk mee. De vele grote bomen die in onze wijk op zandgrond staan, begeven het wel eens tijdens een windkracht 10 en dat maakt hun wel bang. En mij ook overigens. In de jaren '70 zijn er vele snelgroeiers geplaatst in Den Helder en Julianadorp om ook een eind te maken aan het verhaal dat hier niets groeide en bij Alkmaar de boomgrens ophield. Dit is al lang niet meer gelukkig. Op grote schaal zijn dit jaar veel bomen gesnoeid of gekapt om ongelukken te voorkomen.

Maar gisteravond was mijn wandeling door de storm zeer angstig, niet door de wind maar door de krakende bomen en takken. Morgen kennelijk weer een dag met storm. 

Filosoferend hoe 2011 voor mij is geweest, kan ik niet anders bedenken dat het een fantastisch jaar is geweest. Met de grote familie om mij heen , en daar worden dus ook de familieleden van mijn zus toegerekend, is het belangrijkste geweest dat iedereen er nog is. In 2010 overleed mijn moeder en dat heeft bij de grote familie, een gigantische indruk gemaakt. En ondanks dat ze 93 was en een geweldig leven heeft gehad, missen wij haar nog steeds enorm. Gelukkig heb ik door kunnen functioneren en heb, zoals zij het altijd zelf wilde, me vlug weer bezig gehouden met leuke dingen.

Een leuk ding was de prachtige restauratie van 't Tiende Kind, waar ik nog dagelijks van kan genieten. De restaurateurs van de Rijkswerf die alles belangeloos hebben opgeknapt zijn wij natuurlijk enorm dankbaar. Zeker nu ze ook de na-restauratie doen en het gebouw [wat werkelijk op instorten stond] met reparaties aan oude dingen bijhouden. Mooie, bijzondere tentoonstelligen, die wij anders niet hebben kunnen geven, staan te wachten om bewonderd te worden.

En wat een luxe om te weten dat het met kinderen en kleinkinderen goed gaat. " Count your blessings"  zei mijn moeder altijd , en dat zijn de meest elementaire woorden om een gelukkig leven te kunnen leiden.

Afgelopen zondag kwam Ian met een grote koelbox om het eten te vervoeren wat  nik voor hem zou maken " Ik kom je wel helpen"  zei hij, dus hij kwam  vroeg in de middag. Het was heel gezellig om met z'n tweeen nog boodschappen te doen [hoe lang was dat niet geleden dat ik met hem boodschappen deed]. En uitgebreid werd gepraat over de strategie om het eten mee te nemen, in te vriezen, ontdooien en weer op zijn kantoor op te warmen.

Het is allemaal gelukt. Gisteravond belde hij me op, enthousiast."  Het was een groot succes en iedereen stortte zich op het Indisch eten [40 mensen]".  Ik vroeg of ook de Spaanse wetenschappers zin hadden in een bord  nasi. Ze vonden het allemaal geweldig en zelfs de collega van Ian, afkomstig uit Singapore zei toen ze mijn eten had geproefd :; " I want to go home!!"

En inderdaad [zie vorig artikel], tweede kerstdag gaat mijn huis vol zitten met 18 smikkelende mensen, 7 honden en veel, heel veel Indisch eten.

Mijn zoon Ian werkt als enige niet-wetenschapper bij een bedrijf dat is gespecialiseerd in het substantieren van CO2 in bruikbare toepassingen voor b.v. de grafische industrie, de voedingsindustrie enz. Hij heeft het vreselijk naar zijn zin, reist veel en klaagt niet.. Het bedrijf bestaat uit ongeveer 40 wetenschappers vanuit alle hoeken van de wereld. Vandaag kreeg ik een mailtje van hem:

"Ik heb volgende week dinsdag 13 december kerstfeest hier op kantoor. Ik ben ingedeeld in de groep die voor voedsel moet zorgen. Gezien het internationaal karakter van ons bedrijf  lijkt me het leuk als ik met wat dingetjes van jou [blauwe hap dus...] kom aanzetten, maar ik realiseer me dat het wat kort dag is. Heb je tijd/zin om wat in elkaar te klussen  [hoeft niet voor 40 man hoor] of overvraag ik je nu?"

Ik schoot in de lach toen ik zijn mail las en zat ogenblikkelijk te organiseren hoe ik alles wat ik in mijn hoofd had even moest omzetten. 3 workshops in 1 week, betekent dat de nabehandeling secuur moet gebeuren om te voorkomen dat alles in de war raakt. Ik ben bezig met een spoedklus voor de botter HD2, waar ik voor de vrijwilligers bekers moet maken [met een klein aquarelletje erop van de botter].

Maar het leek me leuk het voor hem te doen, maar ik zei nog geen ja of neen. Eerst mailde ik hem kort welke gerechten hij in gedachten had. Daarna vroeg ik  hem of hij me kon terugbellen. Zonet belde een lacherige Ian mij op, vanuit het kantoor want ik hoorde geroezemoes en een stem van een vrouw die hij waarschijnlijk net had verteld dat hij zijn moeder ging bellen. "Wat wil je dat ik maak"  vroeg ik hem, waarop hij enkele gerechten noemde die door de jaren heen typisch zijn lievelingsgerechten zijn. " Hoe denk je het te kunnen verwarmen?" Hij antwoordde dat hij alleen maar in de groep zat voor de voeding en dat hij weliswaar interne mails zag voorbijvliegen omtrent de organisatie, maar dat het niet zijn zorg was. " Het zijn allemaal uitvinders die vinden vast wel wat uit om de boel te gaan verwarmen".

Op de achtergrond hoorde ik verwijtend de vrouwenstem die zei: " Jeetje Ian wat maak je je er makkelijk van af".  Ik hoorde het haar zeggen en ik antwoordde hard : " Ik vind het wel een eer" .  " Zie je mijn moeder vindt het een eer"  stelde hij haar gerust. En ondertussen nog steeds bedenkend hoe ik alles moest organiseren, vroeg ik hem: " Hoe groot moeten de hoeveelheden zijn"? Hij antwoordde: " Net zo veel als je kinderen met gezin de tweede kerstdag Indisch bij je komen eten"

Tweede kerstdag??? Ik weet nog even van niets! Nu even naar de kruidenman om Indische kruiden te kopen voor zijn blauwe hap.

Vandaag kon ik even uitblazen  en bijkomen van de organisatie en het geven van 5 workshops die wij deze maand hebben gegeven. Het ziekenhuis in Den Helder had voor het uitvinden van een "team-building"  project dit jaar gekozen voor tiendekind en met succes. De grote workshops waren verdeeld over 2 data en brachten 2x 20 mensen op de been.

Voor ons is een workshop een kwestie van goed organiseren, heel veel klei vooraf kneden, sjouwen met stoelen en tafels, wegzetten van overbodige spullen, de oliekachels vullen en vooral zorgen voor heel veel dranken en spijzen. Dit jaar heeft een van onze vrijwilligers aangeboden om hapjes te maken voor de borrel. Het is het altijd een grote verrassing voor de gasten als ik het aluminiumfolie van de schalen haal en Toos' creaties [veel, veel en veel] het sluitstuk vormen van een geweldige middag.

Gisteravond eindigde de laatste workshop, een familiefeestje. Heerlijk om te weten dat iedereen het geweldig vond. Voor ons betekent het pas dat over een week of drie wij de gebakken schalen, bekertjes enz. in dozen kunnen meegeven aan de makers van het spul. Voor die tijd even zorgen dat alles goed droogt, bakken, door ons glazuren en dan weer bakken in de grote Amerikaanse oven die zijn nut in dit jaar heeft bewezen.

Ik ben allang over gegaan tot de orde van de dag, na 2x de uitzending op televisie van de documentaire over Paul Citroen. De workshop op 4 december met als [overigens zeer geslaagd] experiment om het in de verbouwde deel te houden, had absoluut mijn volle aandacht nodig. Ik zat vreselijk in de rats om een pas aangekocht heteluchtkanon om in de winter te gebruiken, waarvan de thermostaat het niet deed. De leverancier spaarde kosten noch moeite om het ding op tijd te laten werken, ik ben hem dankbaar, maar spannend was het wel.

Ik heb vreselijk veel reacties gekregen van bekenden en ook onbekende mensen die mij belden of op t Tiende Kind opzochten. Wandelaars met honden staken de duim omhoog, automobilisten toeterden als ze de Kooikers zagen en herkenden Matisse als ster op de foto. En ik heb veel, heel veel moeten uitleggen dat de periode waarover het gaat, meer dan 40 jaar geleden was. En 40 jaar is een hele tijd voor iemand die ook nog druk bezig is met andere dingen. In die tijd was Paul een bekende schilder, maar op dit moment is hij een beroemde schilder en als portrettist  gekwalificeerd als een van de grootste portretschilders in de Nederlandse geschiedenis. Ik had het toen niet zo in de gaten, omdat ik met andere dingen bezig was. Veel kinderen in een korte tijd, een verhuizing naar Engeland en terug naar Nederland. Vechten tegen de "omgeving" om mij heen die mij liever zag in de rol van "de vrouw van". Het was een tijd waar ik keuzes moest maken die met mijn identiteit te maken had en niet zozeer met de personen om mij heen.

Een kunstenaarsleven beginnen met vallen en opstaan, een atelier zoeken, opknappen en werken. Het is me het allemaal waard geweest, maar de periode van Paul Citroen was dus wel medebepalend, maar ik was het voordat ik gevraagd werd aan de documentaire mee te werken, helemaal vergeten. Gesprekken met vrienden uit die tijd, de cultureel ambtenaar uit die tijd waar ik mee samenwerkte om de tentoonstelling Paul Citroen-Carel Willink in Den Helder te krijgen, de mensen uit mijn "omgeving"  die het bij nader inzien erg leuk vonden wat ik aan het doen was. Kortom...een leuke periode zit weer in mijn geheugen, zal er ook niet meer uitgaan. Maar ik ben toch over tot de orde van de dag. Vandaag naar de botter in restauratie kijken, die volgend jaar de hoofdrol gaat spelen in 't Tiende Kind.

Ik dacht dat de fotograaf van de krant een leuk kiekje zou maken voor een artikel wat vandaag in de krant zou verschijnen. Dit naar aanleiding van de documentaire die dinsdag op de televisie wordt gebracht in het programma Close-up. De fotograaf verscheen met een apparatuur wat ik wel eens zie bij "the making of..." programma's.

Vandaag stond heel groot de foto links [in kleur] op het eerste blad. Het verhaal over een tijd van meer dan 40 jaar geleden was geweldig. Matisse, nieuwsgierig als hij is wilde even kijken wat die snuiter wel deed in zijn tuin.