TIENDE KIND POTTERIE

Vandaag verzuchtte ik dat ik voor mijn gevoel mijn hele leven dingen zit te tillen en te sjouwen. Het zal die verhuizing wel geweest zijn. Toen mijn tweeling nog vergevorderde babies waren tilde ik hun beide op een hele speciale manier op. Moeders van tweelingen zullen dat altijd wel doen. Kind één aan de ene kant met losbengelende benen en baby twee idem dito. Trouwens, de heren wogen bij hun geboorte ook al 7,5 pond ELK en dat was voor hun zeer ijdele, slanke mama wat je noemt een zware last.

Met gevoel voor efficiency weet ik ook met welke greep ik de hoeveelheid tassen en pakjes in één keer mee naar binnen kan nemen. Een trap is ook zo'n ding waar je het ene met het andere moet combineren. In dit geval de hoogte met het gewicht. De verhuizing is ook een oefening geweest voor mijn spieren en mijn rug. Ik heb het gevoel alsof ik ook constant aan het verhuizen ben, in elk geval verplaatsen. Bij Tiendekind wordt ook elke overbodigheid direct afgevoerd [en dus ook vice-versa].

Ik was dus vandaag weer aan het sjouwen en tillen en toen ik eindelijk klaar was belde Toon vanuit Tiendekind op dat er net weer een paar ton klei op het erf lag. Gelukkig zullen de cursisten wel helpen om alles naar binnen te sjouwen.

Toen ik in Napels de keuken aan het opruimen en inpakken was, stuitte ik op niet representatief servies, ooit door mij gemaakt. Bij de gehavende stukken [vakmanschap is dus kennelijk niet meesterschap], kwam ik ook soepbakken tegen. Grote bakken, waar je maaltijdsoep in kunt huisvesten. En opeens schoot het door mijn kop dat ik Barbara enkele maanden geleden had beloofd soepkommen te maken voor als ze terug zijn. "Ach jeetje vergeten, soepkommen"!!! Afgelopen tijd was er niet naar om aan de slag te gaan, maar vandaag begon ik aan mijn niet ingevulde belofte. 6 soepkommen en twee voor de breek.

Ik hoop dat ze voorlopig er niet over zal beginnen, want pas over een week of drie zijn ze gedroogd, gebakken, geglazuurd en weer gebakken. Mijn site leest ze regelmatig, dus ze zal dit onderwerp wel tegenkomen. Ik kan haar zeggen dat ze mooi en flinterdun gedraaid zijn en dat ik er vreselijk mijn best op heb gedaan. Groen-blauw Bar???

Het kan zomaar bestaan dat je uren bezig bent met een object [ditmaal een urn waar ik miniscule letters op heb geplaatst], waar je alle aandacht aan hebt besteed en wat niet uit te rekenen is aan arbeidsloon. Je geeft het alle tijd om te drogen. En dan uitgerekend de urn, klapt in de oven. Oorzaak... geen idee. In eerste instantie bedacht ik mij om tussen de bedrijven door een nieuwe pot te maken, maar ik moet het maar niet doen. Zoiets maken moet in alle rust gebeuren. Morgen zal ik de zoon bellen om het hem uit te leggen, iets waar ik vreselijk tegen op zie. Het zal uireindelijk wel goed komen.

Een zware lucht van gerookte paling hing gisteren over Julianadorp. Ik ben blij dat tiendekind wat dat betreft in de gedoogzone zit en de inwoners weten dat er weer buiten gestookt wordt.

Voor de cursisten is het het half-jaarlijkse feestje waar je vroeg begint en laat doorrookt eindigt met altijd de standaardvraag: "wanneer hebben we weer Raku-stoken" . Het is hun dag, waar ik mij niet erg mee bemoei. Voordat de dag er is, circuleren er lijsten wie wat gaat maken op culinair vlak. Gisteren waren het taarten [zoet en hartig] soep. bladerdeeghapjes, wraps. gevulde eieren, kazen, en waarschijnlijk nog veel meer.

Maar wat is Raku?? Raku is een oer-oude stookmethode [waarschijnlijk honderden jaar oud]. Kortgezegd is het de bedoeling van een glazuur dat het gaat barsten door flinke afkoeling. Om dit te bereiken moet een voorwerp gloeiendheet gestookt worden in één van de buiten-ovens. Met een tang wordt daarna het voorwerp uit de roodgloeiende oven gepakt en in een houtton geplaatst. Omdat het voorwerp nog roodgloeiend is gaat het hout branden en wanneer de houtton wordt afgedekt door een deksel, dooft het vuur in de ton en gaat het hout verder smeulen.

De barsten die veroorzaakt zijn door de afkoeling gaan nu " gedicht" worden door het roet wat vrij komt door het smeulen. Zo krijg je op de glazuren prachtige craquelé-tekeningen. Ook gaan bepaalde glazuren waar koper-oxyde inzit werken door het onttrekken van zuurstof en krijgen prachtige gouden effecten. Het is een mooi schouwspel en de 13 cursisten die meededen voelden zich als blije kinderen. " Wat kunnen volwassen toch blij zijn als kinderen met zo'n glimmend ding" zei ik tegen Ank, die zelf nog steeds razend-enthousiast is om mee te doen.

Het nadeel is dat er veel breuk was deze keer. Het is altijd zoeken naar de perfecte klei en dan ben je uiteraard afhankelijk van de adviezen van de leverancier. Ikzelf stook bijna geen Raku meer. Als ik werk is het of een opdracht of ben ik met een productie bezig, waar ik mij geen breuk kan veroorloven. En zelfs dan....!

Kater Alpo [op de foto] vindt die drukte maar niets en zeker al dat vuur en die rook heeft hem gisteren op een afstand gehouden. Alles heeft hij vanuit zijn vroegere schuilplaats gadegeslagen. Rare mensen.

Enkele maanden geleden suggereerde één van de cursisten dat het misschien handig was dat er bij de voordeur een heel klein stenen plaatsje werd gelegd " Ik heb nog een paar mooie geeltjes liggen thuis".

Een groepje heeft een ochtend een schattig plaatsje gelegd, wat er zo mooi uitzag dat er daarna te kennen werd gegeven dat het ontzettend leuk zou zijn als we een klein terrasje zouden maken. "Moet je je voorstellen voor in de zomer, zetten we een paar draaischijven buiten" . Leek mij ook wel een leuk idee, niet zo zeer voor de draaischijven als wel voor het algeheel aanzien van de boerderij. Plannen werden gemaakt, stenen werden aangeboden door een lieve cursiste wiens man stenen over had. Helaas verstond haar echtgenoot haar verkeerd toen zij het had over 14 m2 die gelegd moest worden. Zoals ik al eerder schreef werd er een berg stenen voor tiendekind gedeponeerd. [man had 40 m2 verstaan] Nou ja een groot terras is eigenlijk nog leuker! de stratenmaker werd besteld en wilde de klus gaarne uitvoeren, maar hij stelde wel de vraag : "wie gaat het graven". Wie gaat het graven, ja wie??? Er is in de 35 jaar behoorlijk veel puin in de grond gekomen [elke pottenbakkerij heeft altijd een berg afval van gebroken potten, dat hoort nou eenmaal zo] en om dat met de hand uit te scheppen is ondoenlijk. Soms heb je een bepaald onvoorzien punt bereikt , waar je daarna niet meer terug kunt. In dit geval een berg stenen!!

Uiteindelijk is een loonbedrijf donderdag er aan te pas gekomen om de grond weg te scheppen. Helaas trok de grote schep een aardegeleidingsdraad stuk, die daardoor de waterleiding met zich mee stuk trok. Het water spoot binnen alle kanten op. Gisteren kwam de loodgieter en stelde voor om de leiding maandag a.s. te maken, maar dan moest de stratenmaker wel een geul graven om zijn werk te vergemakkelijken. Toen was het punt gekomen dat ik de cursiste met de gele steentjes een beetje begon te vervloeken. Na een kwartier was de bui over, uiteindelijk kan zij er niets aan doen en weet ik zeker dat het allemaal dik voor elkaar komt. Over een paar weken zitten we allemaal op het terras en ik vraag mij af of er van werken wel iets zal komen.

Sommige cursisten [er valt hun niets meer te leren], zitten al 10 jaar bij mij en hebben besloten nooit meer weg te gaan. Geleidelijk aan zijn wij allemaal Oma's en Opa's geworden met de 70tiger jaren als ferme basis voor verzet en eigen mening hebben. Om te zeggen dat men zodra men binnen is, gaat werken om de klok geen kans te geven, neen. Tiendekind is meer een soort werkplaats geworden, waar men kan werken als men wil en er wordt niet zo nauw gekeken. Het houvast wat wij gaan krijgen is dat we Tiendekind gaan inrichten als "Het Rosa Spier-huis van het Noorden" . Voor de gezelligheid [hete zomers]zijn wij op het idee gekomen om een leuk terrasje te maken van stenen en daar leuke bankjes te plaatsen. Een deel van de groep is enkele weken geleden begonnen om de eerste aanzet te geven aan het terras. Alleen waren zij in "no time" door de stenen heen.

 Een lieve cursiste bood een lading stenen aan. waar wij intens dankbaar voor zijn. Gisteren was ik vroeg in Tiendekind en opeens meldde een aardige man zich met de mededeling dat hij een partijtje stenen had , en " waar moet ik het storten"? Ik wees hem een plaats aan en hij draaide zich om en zei in het voorbijgaan: "het is wel een hele vrachtauto vol". Voordat ik iets wilde zeggen werd een grote vrachtauto het veldje opgedraaid, de laadklep ging open  en fffffrrrroooom, met donderend geweld vlogen [volgens mij] duizend stenen naar beneden. "Och jé" bracht ik tegen de poes uit, die van schrik onder de tafel was gesprongen.

Ik begon maar stuk voor stuk de stenen tegen de muur te stapelen [je moet beginnen!!]. Gelukkig kregen we versterking van de andere Rosa Spierders. Wat zijn we er blij mee, en wat zal het een mooi terras worden. Jammer dat ik geen fototoestel mee had.

Lees verder...

Door de storm is het gebouw tiendekind behoorlijk geraakt. Windkracht 11 beukte vanuit het Westen regelrecht tegen de voorkant van het gebouw. Na de storm was het me opgevallen dat de schoorsteen behoorlijk uit het lood was en deskundigen hadden gezegd dat met spoed of de schoorsteen er af gehaald moest worden of dat het vastgezet moest worden. Vanmorgen zijn 2 deskundige vrijwillers het dak opgegaan en schrokken van het feit dat de schoorsteen helemaal los zat.Eén tikje er tegen aan en het geheel zou met een donderende klap naar binnen gestort zijn: "zo op de plaats waar ik zat" .

Tussen de middag ben ik naar huis gegaan om het foto-apparaat te halen om de werkzaamheden voor de betrekkelijke eeuwigheid vast te leggen. Toen ik terugkwam was de klus al geklaard en de tijdbom was verdwenen.

Ook aan de achterkant had het weer jaren lang vrij spel gehad. De foto is gemaakt in de grote deel waar wij nauwelijks kwamen, af en toe eens bij een opening. Als het mooi weer was, gingen de grote deuren open en kon men genieten van het fraaie uitzicht, tot naar Breezand toe. Van grote balken is er een frame gemaakt en het meer-dan-150 jarige bouwwerk is weer voor een tiental jaren gestut.

Wat fijn dat er zulke aardige, handige mensen op de wereld zijn. Tiendekind kan er voorlopig weer tegen, nu zelf maar 106 worden.

Toen ik 35 jaar geleden mijn tiendekind begon te huren, had ik geen idee dat ik zo lang daar zou kunnen blijven. De eigenaren kennelijk ook niet, het was allemaal "heel voorlopig" . Als ik het toen geweten had dat het zou uitgroeien naar dit bedrijf , dan had ik hoogstwaarschijnlijk zaken anders aangepakt. Zoals gebruikelijk in die tijd, waren wij in de eerste plaats gaan slopen om er een groter en één geheel van te maken. Dat is dus niet gebeurd en o wat ben ik daar blij om. Alles wat inpandig is, is authentiek. Er zijn nog bedstedes, ouwe deurknoppen. Af en toe gingen wij door verrotte vloeren heen en wat er op de zolder gebeurd is aan verrotting wil ik op dit moment ook liever niet weten.

Ik denk dat ik ook nooit de ambitie heb gehad om er een gelikte tent van te maken, zoals de meeste galeries, [zolang ik er maar zelf goed uitzag]. Er zijn filmregisseurs geweest [Paul Verhoeven], tv regisseurs [Willy van Hemert en Nico Knapper], acteurs, actrices, staatsecretarissen, burgemeesters, admiraals, generaals. En juist die groep die gewend is aan de duurdere etablissementen en veelal zo bewierookt worden dat ze graag vertoeven in het duurdere en chiquere, hebben het altijd fantastisch gevonden in mijn krakkemikkerige Tiendekind.

Verleden week werd ons gevraagd of wij een feest konden organiseren voor de vrouw van toen de hoogste Marine-baas in Den Helder. Ze kwamen meestal op onze openingen, die zo totaal anders waren dan anders [barbecues voor de gasten, honden aan de bomen vastgemaakt, en zelf ook feest hadden door druk te communiceren met de soortgenoten] Veel speelde zich af in de oude deel, waar het stof van honderd jaar terug nog steeds aanwezig is. Toen ik vroeg wat ze nou precies wilde antwoordde zij "Precies zoals bij jullie openingen" . Wat grappig toch, er zullen ook dit keer veel admiraals en generaals bij zijn. Ik dacht terug aan het begin van Tiendekind dat het fenomeen "kunstzinnige werkende vrouw" in Den Helder werd ontvangen als "not done" . De weg van de meeste weerstand heeft voor mijn gevoel dus goed uitgepakt.

Het Uitvaartcentrum in onze stad gaat zeer uitbreiden, ik ben er wel een keer of wat geweest om afscheid van iemand te nemen en was dan vervolgens blij als ik weer thuis was. Verleden week belde een vriendin van mij op die de PR voor het uitvaartcentrum verzorgt en zij begon het gesprek al "het is misschien een beetje luguber en staat je hoofd er niet naar" ... Waar het om ging is dat zij me wilde vragen om samen met haar een project te maken over doodskisten. Het Uitvaartcentrum wil bij de opening een tentoonstelling houden over anders-dan -anders doodskisten. Ondertussen ken ik al zoveel mensen die met kunst of ambacht bezig zijn dat ik de vraag niet eens luguber vond, maar heel interesant. Door de telefoon gingen wij het rijtje af van mogelijkheden, en dan niet eens dat wij personen in gedachten hadden, maar meer de creativiteitsvormen.

Ik attendeerde haar op een winkel in de buurt die artikelen verkoopt vanuit het creativiteitsdeel van het instituut voor verstandelijk gehandicapten.In de winkel zelf is een afdeling waar stoffen geweven en verwerkt worden. Op het immense terrein zelf is een kaarsenmakerij, pottenbakkerij en atelier waar veel en leuk geschilderd wordt. Vanmiddag zijn wij eerst naar de winkel gegaan, waar dus de stoffen verwerkt worden. Het creatieve deel van mijn geest was razend enthousiast, want wat ik zag was zo mooi en zo kunstzinnig. Van geperst papier en stof waren prachtige guirlandes gemaakt, waar je zo een kist mee kan inpakken. Daarna gingen wij naar het terrein zelf,  waar elke kunstenaar met gebrek aan werkruimte,  jaloers van kan worden.

Wij spraken de coordinator/teamleider die niets lugubers aan het plan vond en ogenblikkelijk aantekeningen maakte en "het wel zag zitten". Ze vertelde ook dat het haar niets zou verbazen als het plan weerklank zou vinden bij de "clienten".

Ik ben benieuwd en stel mij er veel van voor. Af en toe maak ik wel eens urnen, waar de mensen heel blij mee zijn. Het kost mij moeite, zeker als het voor kinderen gaat. Gelukkig is dit project voor een tentoonstelling en ik denk dat ik er minder moeite mee zal hebben. Wat een rare baan heb ik toch.

Soms is je oog groter dan je maag en in mijn vak is soms het oog groter dan je spierkracht. Ik heb een achterstand weg te werken in mijn draaiproductie. De tentoonstelling met Piet van Oosterum loopt goed en ik heb het druk met geinteresseerde bezoekers, aan mijn eigen werk kan ik niet veel beginnen.

Gisteren, waarschijnlijk door het weer, zag het er niet naar uit dat veel mensen zouden komen. Meestal draai ik de dingen die ik moet doen, zoals opdrachten en daarna ga ik dingen maken die ik al lang van plan was. Ik was een giga vaas van plan te maken en alles werkte mee. Een grote bonk klei gooide ik op de draaischijf, meestal dat mannen deze formaten kunnen maken en geen vrouwen die al een tijd niet hebben gewerkt. Er is veel spierkracht voor nodig en aangezien ik die wel bezit, zou het een fluitje van een cent zijn. Ik weet niet wat er gebeurde, een snerpende  pijnscheut schoot in de onderkant van mijn rug....auauauau! Op dat moment ging het nog wel, 's avonds deed alles pijn. Spit!! en vooral een gewricht wat dik is en pijn doet.

In kan weinig en moet van alles. Toch vanmorgen met de hondjes gefietst [viel mee], boodschappen gedaan [zware tas- morgen komt mijn schoonzoon logeren], de gebruikelijke huishoudklussen, Alpo en straks nog met de camper kamperen.

Het is allemaal leuk, dus ik denk dat het morgen over is.

Gisteren nam ik Suzanne mee naar tiendekind om ook te kijken naar AanLooPoes Alpo, die wij na zes jaar ontberingen een heerlijk leven hebben kunnen geven in de boerderij Deze verwilderde kat is nu tam geworden. Het heeft veel moeite en geduld gekost na hem twee jaar lang eten gegeven te hebben zonder dat wij hem zagen. Hij beloerde ons ergens vanuit het kreupelhout en ging pas toenadering zoeken toen hij ernstig gewond raakte, hoogstwaarschijnlijk door een landbouwvoertuig. Inmiddels heeft hij een kattenluikje gekregen [nieuwe deur, nieuwe sponning!!] en ook dat kostte geduld om hem zover te krijgen dat hij naar binnen ging. Nu zit hij zo'n beetje de hele dag binnen, vindt het reuze spannend als wij er zijn en bezoekers bekijkt hij vanuit de grote tafel in de werkkamer. Hij heeft zijn vaste plaats in de vensterbank en slaapt daar ook.Als hij zijn eten heeft gehad moet ik hem uitgebreid knuffelen en aaien, eerst was ik de enige, nu laat hij het anderen ook toe.

Suzanne kwam dus gisteren en er ontstond een soort chemie tussen de twee die ik nog niet eerder had gezien bij andere mensen. Zoals ik gisteren al schreef, als zij een dier ziet gaat ze hem uitgebreid onderzoeken. Ik had nooit gedacht dat Alpo dit zomaar toeliet. Wat een moeite heeft het mij gekost om te kijken of hij oormijt had. Kriebelen aan zijn oor vindt hij leuk, maar daar houdt alles mee op. Suzanne kon zelfs in zijn bek kijken! Haar eerste diagnose: hij heeft ooit zijn kaak gebroken, hij heeft een luxatie in de staart en zijn verwonde poot was ook gebroken [maar dat wist ik al]. De wond is prachtig geheeld door de Rescue Cream van Bach. Voor de rest zag hij er prachtig en tevreden uit.

Alpo vond het allemaal prachtig!!! Suzanne schijnt ook iets met paarden te hebben.

Verleden week begaf de oven het van de pottenbakkerij. Het ding kwam niet op temperatuur en voor de hand liggend is er dan een element gebroken. Het geeft een hoop achterstand als één oven voor een tijd is uitgeschakeld, omdat wij in principe  iedere dag stoken. Vind dan maar iemand die op dàt moment tijd heeft om die klus te klaren. Ik begin er niet aan, electriciteitskarweien blijf ik eng en gevaarlijk vinden en daarom moet ik het niet doen. Via via kwam Peter B. die een eigen bedrijf heeft en zo handig is dat hij het druk heeft met grote klussen. Vrijdag kwam hij en heeft zeker wel 2 uur aan de reparatie gezeten. Collega Ank heeft met haar neus er op gezeten, om dat in het vervolg zelf te doen. Ze vond het niet moeilijk en bewijst eens te meer dat "girlpower" wel iets is van deze tijd.

Toen ik met Peter wilde afrekenen weigerde hij dat wij hem zouden betalen. "Ik kom wel weer een kop koffie halen`zei hij, en dat is wel ouderwets.

Gisteren kwam deze vrachtwagen het erf oprijden met enkele tonnen klei. Het weer was er naar om er blij mee te zijn. Wij hebben in het verleden chauffeurs meegemaakt die of in de modder bleven steken of soms wilden draaien op het zandpad achter de boerderij en vervolgens met de tractor uit het zand werden getrokken.

De klei wordt door Toon en door mij naar binnen gedragen en dat is een zware klus. Spierpijn is een beloning voor dit werk. Alles gade geslagen door poes Alpo. Hij is tegenwoordig zo "tam" geworden dat hij liever binnen zit. Ik heb hem geleerd om op de vensterbank te springen. Beiden hebben wij gekeken naar Piet die de tuin om het tiendekind winterklaar aan het maken was.

 De beelden van de ingesloten paarden in Marrum zijn de hele wereld overgegaan. Ik betrapte mijzelf erop dat toen ik thuis kwam inplaats van te vragen hoe de toestand in Irak was, ik vroeg of de paarden al vrij waren. Ik schoot vol [en dat doe ik echt niet zo vlug] toen de paarden losgallopeerden achter de lokpaarden aan en ik vermoed dat half Nederland met veel emoties die beelden bekeek.

Onderwerp Alpo wordt in tiendekind ook met veel humor, vertedering en misschien door sommigen met irritatie behandeld. Omdat de koude winter voor de deur staat, Alpo ook niet meer de jongste is en zoveel jaren van zijn kattenleven in ellende heeft moeten doorbrengen, hadden wij besloten dat een kattenluik hem die mogelijkheid te geven tiendekind binnen te komen en zich lekker te laten verzorgen. Op de foto links is één van de sympathisanten bezig een nieuwe deur in te zetten, omdat een kattenluik zagen ervoor zou zorgen dat de hele deur met sponning zou instorten. De andere deur was trouwens toch al aan vervanging toe. Op de foto rechts is Toon bezig Alpo's sponde te installeren. Afgelopen jaar sliep hij in een kist met deksel, in de deel. De kist is nu dus verhuisd en staat onder het bureau. Eén van de cursisten had schuimrubber meegenomen voor de lekkere "lig". Toen Toon het schuimrubber plaatste zei hij : "Deze rand doe ik naar boven, want dat is lekker voor zijn ruggetje". En iedereen weet dat alles zwaar overdreven is, maar het blijft leuk. Afgelopen week kwam de dierenarts kijken hoe het met zijn poot was. Ik had haar gezegd dat ik geen zin had om hem te vangen om haar de toestand van zijn poot te laten zien. Hij heeft zoveel trauma´s meegemaakt en daar moet maar een einde aan komen. Alpo´s grootste sponsor had daar volkomen begrip voor.

En hoe het nu met Alpo is. Gisteren fietste ik voor de verandering naar tiendekind en hij hoorde dus niet de auto aankomen. Ik riep hem buiten, verwachtend dat hij zijn kopje achter het kreupelhout zou steken, maar hij was er niet. Net toen ik de sleutel in het slot wilde steken, zag ik zijn kop binnen door het luik steken.

 Hij heeft het heerlijk, slaapt in zijn bedstede en wil denk ik, nooit meer weg