familie

Het komt nog vaak voor dat ik besluit de telefoon te pakken om mijn moeder te vragen hoe ze: erwtensoep, oliebollen en sambal goreng boontjes maakt. Verdrietig dat ze twee jaar geleden is overleden. Mijn moeder reikte mij ook vaak stukjes aan voor de legpuzzel die bestond uit een vrij chaotische jeugd door mijn Indische verleden. Een Indisch, na-oorlogs verleden die in mijn herinnering bestond uit veel reizen dwars door de archipel waar mijn vader als KNIL-officier met een kleine eenheid militairen waardevolle ondernemingen beschermde. Het gezin ging mee op dit avontuur en mijn moeder leerde ons , als voormalige juf, lezen en rekenen.

Gisteravond kwam na het nieuws een reportage op 1-Vandaag , wat ging over de slachtpartij in Tarakan, een klein eilandje voor de kust van Borneo.  Mijn oudere broer en zus zijn in Tarakan geboren voor de oorlog. Filmbeelden die ik nog heb, getuigen van een optimaal koloniaal verleden. Mooie huizen, personeel, mijn vader die in mooie auto's reed, mijn moeder aan de rand van het zwembad. Een foto van mijn broer als peutertje in het zwembad waar een kom aan de rand van het bad gemaakt is in de vorm van een schelp. De schelp die symbool is voor de oliemaatschappij " Shell". Het KNIL zat in Tarakan ter bescherming van de Shell die enorme hoeveelheden olie uit de zee pompte.

De reportage op tv ging over de Japanners die hun oog hadden gevestigd op Tarakan door de olie en als eerste Tarakan wilden veroveren. De Japanners bombardeerden eerst Pearl Harbour en de Tweede Wereldoorlog nam daardoor een aanvang, ikzelf werd een maand later geboren in Buitenzorg op Java. Tarakan werd bezet en de militaire eenheid die op Tarakan was werd beestachtig vermoord. 

Ik had er geen idee van en zou direct mijn moeder gebeld hebben om haar te vragen wanneer zij naar Buitenzorg waren overgeplaatst. Ik kreeg de indruk dat mijn ouders en broer en zus de dans waren ontsprongen. Vroeger zou zij heel geduldig hebben uitgelegd hoe alles in elkaar stak, maar deze keer was ik het stukje puzzel kwijt. Gelukkig kon ik mijn zus bellen om haar te vragen wat zij er van wist.

Dat deed ze dus niet, wel vertelde zij dat onze moeder haar veel had verteld over Tarakan. Maar nu...? beiden kwamen tot de slotsom dat we onze moeder zo vreselijk misten. 

Afgelopen zondag kwam Ian met een grote koelbox om het eten te vervoeren wat  nik voor hem zou maken " Ik kom je wel helpen"  zei hij, dus hij kwam  vroeg in de middag. Het was heel gezellig om met z'n tweeen nog boodschappen te doen [hoe lang was dat niet geleden dat ik met hem boodschappen deed]. En uitgebreid werd gepraat over de strategie om het eten mee te nemen, in te vriezen, ontdooien en weer op zijn kantoor op te warmen.

Het is allemaal gelukt. Gisteravond belde hij me op, enthousiast."  Het was een groot succes en iedereen stortte zich op het Indisch eten [40 mensen]".  Ik vroeg of ook de Spaanse wetenschappers zin hadden in een bord  nasi. Ze vonden het allemaal geweldig en zelfs de collega van Ian, afkomstig uit Singapore zei toen ze mijn eten had geproefd :; " I want to go home!!"

En inderdaad [zie vorig artikel], tweede kerstdag gaat mijn huis vol zitten met 18 smikkelende mensen, 7 honden en veel, heel veel Indisch eten.

Mijn zoon Ian werkt als enige niet-wetenschapper bij een bedrijf dat is gespecialiseerd in het substantieren van CO2 in bruikbare toepassingen voor b.v. de grafische industrie, de voedingsindustrie enz. Hij heeft het vreselijk naar zijn zin, reist veel en klaagt niet.. Het bedrijf bestaat uit ongeveer 40 wetenschappers vanuit alle hoeken van de wereld. Vandaag kreeg ik een mailtje van hem:

"Ik heb volgende week dinsdag 13 december kerstfeest hier op kantoor. Ik ben ingedeeld in de groep die voor voedsel moet zorgen. Gezien het internationaal karakter van ons bedrijf  lijkt me het leuk als ik met wat dingetjes van jou [blauwe hap dus...] kom aanzetten, maar ik realiseer me dat het wat kort dag is. Heb je tijd/zin om wat in elkaar te klussen  [hoeft niet voor 40 man hoor] of overvraag ik je nu?"

Ik schoot in de lach toen ik zijn mail las en zat ogenblikkelijk te organiseren hoe ik alles wat ik in mijn hoofd had even moest omzetten. 3 workshops in 1 week, betekent dat de nabehandeling secuur moet gebeuren om te voorkomen dat alles in de war raakt. Ik ben bezig met een spoedklus voor de botter HD2, waar ik voor de vrijwilligers bekers moet maken [met een klein aquarelletje erop van de botter].

Maar het leek me leuk het voor hem te doen, maar ik zei nog geen ja of neen. Eerst mailde ik hem kort welke gerechten hij in gedachten had. Daarna vroeg ik  hem of hij me kon terugbellen. Zonet belde een lacherige Ian mij op, vanuit het kantoor want ik hoorde geroezemoes en een stem van een vrouw die hij waarschijnlijk net had verteld dat hij zijn moeder ging bellen. "Wat wil je dat ik maak"  vroeg ik hem, waarop hij enkele gerechten noemde die door de jaren heen typisch zijn lievelingsgerechten zijn. " Hoe denk je het te kunnen verwarmen?" Hij antwoordde dat hij alleen maar in de groep zat voor de voeding en dat hij weliswaar interne mails zag voorbijvliegen omtrent de organisatie, maar dat het niet zijn zorg was. " Het zijn allemaal uitvinders die vinden vast wel wat uit om de boel te gaan verwarmen".

Op de achtergrond hoorde ik verwijtend de vrouwenstem die zei: " Jeetje Ian wat maak je je er makkelijk van af".  Ik hoorde het haar zeggen en ik antwoordde hard : " Ik vind het wel een eer" .  " Zie je mijn moeder vindt het een eer"  stelde hij haar gerust. En ondertussen nog steeds bedenkend hoe ik alles moest organiseren, vroeg ik hem: " Hoe groot moeten de hoeveelheden zijn"? Hij antwoordde: " Net zo veel als je kinderen met gezin de tweede kerstdag Indisch bij je komen eten"

Tweede kerstdag??? Ik weet nog even van niets! Nu even naar de kruidenman om Indische kruiden te kopen voor zijn blauwe hap.

De nieuwe Nederlander bestaat behalve de 100% Nederlander, uit een mix van buitenlandse invloeden, mensen die dan officieel allochtoon heten en niet te vergeten mensen die een sterk koloniaal verleden hebben.

Frits Franken

opa en oma Herrmann

De eerste foto is van mijn grootvader en hij heette Frits Franken. Zijn familie kwam uit de buurt van Dinteloord.
Hij verliet Holland om zijn geluk in het Verre Oosten te vinden. Daar ontmoette hij mijn Grootmoeder, Karsana Shuppim, een meisje van 14 jaar.
Samen kregen zij een zoon, mijn vader Albert Franken.

Volgens de officiele papieren van mijn grootmoeder is zij in Jericho geboren en waren haar ouders afkomstig uit het land wat nu Yemen heet.

Op deze foto is zij ongeveer 60 jaar oud en duidelijk heeft zij veel van haar trekken doorgegeven aan haar nageslacht.

Grootmoeder Karsana Shuppim.

Kennelijk viel mijn grootvader voor dit oogverblindend mooie meisje van eenvoudige komaf, want enkele jaren later schonk hij haar een dochter Juliana.

Op het bovenste plaatje zijn mijn andere grootouders te zien. Mijn grootvader Robert Herrmann was Zwitser, had in Zwitserland als een van de eersten elektrotechniek gestudeerd en werd naar Ned.Indie uitgezonden om daar de electriciteit aan te leggen. Daar onmoette hij mijn grootmoeder Josephine, een geslaagde mix van een Duitser en een Indonesische vrouw.

Ikzelf word volgens de wet beschouwd als allochtoon, ondanks dat ik Nederlandse ben. Ik ben in Ned.Indie geboren.

De vader van mijn kinderen is geboren uit Nederlandse ouders [Friesland] , geboren in Ned.Indie en dus in wezen allochtoon.

2 van mijn 4 kinderen zijn in Engeland geboren en hebben ook de Britse nationaliteit. De 3 zonen van een van mijn zonen hebben , omdat de vader dus Brit is, ook de Britse nationaliteit.

2 dochters van mijn dochter zijn in Amerika geboren en hebben ook de Amerikaanse nationaliteit [ze mogen dus in principe ook President van the USA worden]. Hun broer is de enige van mijn kleinkinderen die slechts de Nederlandse nationaliteit heeft. De beide kinderen van de andere dochter, wonen in Engeland en zijn daar ook geboren. Ook zij hebben de Britse nationaliteit.

En als men mij vraagt wat ik mij nou voel, zeg ik altijd dat ik mij in de eerste plaats Noord-Hollandse voel. 

Deze jongeman en jongedame zijn mijn kleinkinderen die in Engeland wonen. Ze zijn beiden 13, ooit couveusekinderen. Tessa woog 3 pond en het staat nog op mijn netvlies dat zij en haar broer Sam verbonden waren aan allerlei toeters en bellen. Sam woog 4 pond en kon de eerste dagen van zijn leven niet zelfstandig ademhalen. Nu zijn ze beiden een paar koppen groter dan ik [ik geef toe dat daar niet veel voor nodig is].

Nu hebben ze hun nieuwe uniform aan, want ze gaan naar een typisch Engelse half kostschool. Een school, waar alles aan hun verdere opvoeding wordt gedaan. Met schitterende sportvelden, prachtige zalen voor muziek en theater. Een pottenbakkerij en schildersezels zijn er voor de culturele opvoeding en de vriendschappen die zij zullen maken zullen vaak voor de rest van hun leven zijn.

Ze komen nu elk weekend thuis, maar mijn dochter Laura is verdrietig, triest dat aan hun kindertijd een eind is gekomen. De kinderen zullen haar ook vreselijk missen. Het ouderlijk huis was een huis waar altijd vriendjes kwamen spelen, eten en overnachten. Het lijkt of daar een streep wordt onder gezet. Maar, mijn dochter kennende, zal dat zeker niet waar zijn. Maar ik leef met haar mee, ik weet hoe dat is. Wat heb ikzelf vreselijk gejankt toen zij het huis uitging, studeren en wel in Amsterdam notabene.

Nu weet ik dat je altijd bezorgde moeder blijft, alhoewel nu vaak de rollen zijn omgedraaid. Zij belt me elke dag om te vragen hoe het met me gaat en wat ik allemaal aan het doen ben. Goed contact gaat niet over.

Afgelopen week hebben wij al zappend doorgebracht tussen Al-Jazeera, CNN, BBC, Ned.1 en de RTL's om te kijken naar de beelden van het Tahrir-plein in Cairo. Vaak tot diep in de avond. 's Morgens vertelde ik echtgenoot wat ik allemaal had gezien in de ochtendnieuwsberichten.

Dit weekend met weer vierkante oogjes gekeken, wetende dat ik maandag een drukke dag heb omdat ik of ga draaien in tiendekind of ga klussen , maar desalniettemin hopende niets te gaan missen. Het WK-schaatsen had zich al weken lang aangekondigd en ondanks dat ik de Nederlanders weinig succes had toegedicht, toch maar blijven kijken of Irene Wust al mentaal sterker was of " op moraal ging rijden"  [een al tientallen jaren sterke sportkreet]. Ze was moreel op volle sterkte!!

Ik kan mij herinneren dat jaren geleden Paul Haarhuis een partij speelde in Australie die tot 6 uur onze morgen duurde. Ja inderdaad mijn echtgenoot had alles uitgekeken, zich niet realiserende dat hij de volgende dag zijn verjaardagsfeest moest vieren met vrienden en familie.

Gisteren zeiden wij tegen elkaar dat het zo heerlijk is dat wij voor vele dingen dezelfde belangstelling hebben, het maakt een huwelijk wel ijzersterk. 

Soms moet je je eigen kleinkinderen een goed voorbeeld geven en zeker als het gaat om schoolprestaties, schoolbelevenissen en schoolambities. Vrijdagavond was het zo'n dag dat je wel iets moet zeggen met opvoedkundige waarde, maar toch niet met afbrekende kritiek. Barbara's kinderen kwamen, behalve om te genieten van een Vietnamese dis, ook hun rapporten laten zien. Een goed rapport staat voor 4 weken zakgeld, dus bij wijze van spreken is een rapport vers van de pers, als ze , altijd blij hier komen. Ik zag enkele lichte onvoldoendes in het rapport van Sophie, maar zoals ze zelf toelichtte " dat ze met dit rapport wel overging" en " dat alles gaat worden afgerond naar boven". Het Murmellius-gymnasium in Alkmaar is, zoals elk gymnasium niet weggelegd voor mensen [zoals ik, geef ik toe] die een hekel hebben aan studeren.

"Sophie"  zei ik " voor mij zou ik dit rapport kussen van vreugde, maar je weet dat jij wel beter kan". Ze knikte en ogenblikkelijk refereerde ze naar het rapport wat ik heb bewaard en wat haar eens onder ogen kwam. " Jaja Oma, jij had 3en en 4en , ik heb het zelf gezien".  Ik antwoordde dat ik er spijt van had dat ik niet meer achter de boeken heb gezeten.[ Ik wil niet zeggen dat dat zo is, want ik heb een hele leuke jeugd gehad en veel meegemaakt waar ik ontzettend leuke herinneringen aan heb.] Aan tafel vroeg ze mij bepaalde meervoudsvormen in het Frans, een taal die ik redelijk goed spreek. Ze leek wel een beetje onder de indruk dat ik dat [nog] wist. 

Geleidelijk aan ging het gesprek zo verder, over Latijn en Grieks en over culturen die door de eeuwen heen in elkaar waren geklapt. Opeens kwam het gesprek op Irak, wat vroeger Mesopotamie heette en wat toen 5000 jaar geleden de bakermat was voor culturen en het leven van nu. Thijs, ook gymnasiumkind vertelde over het land tussen de Euphraat en de Tigris, hoe ze de culturen hadden aangelegd en hoe ze daar hobby's konden ontwikkelen omdat de mensen tijd over kregen, omdat ze hun land in cultuur hadden gebracht, o.a. de eerste pottenbakkersschijf.

Voor het eerst dat een kleinkind van mij dingen vertelde waar ik ademloos naar luisterde. Thijs beloof me dat je me veel over deze dingen gaat vertellen. En nu, heb ik wel spijt dat ik niet meer mijn neus in de boeken had. Maar ja... 

Toen de kinderen nog in huis waren was het een tijd die ik nu kan samenvatten als: oergezellig, vreselijk veel lachen, alles was mogelijk, hordes mensen over de vloer, hordes jongeren mee-eten en jongelui te logeren [soms voor kortere of langere tijd]. Het was wel een tijd van financiele armoede, iets wat helemaal niet zo slecht is voor opgroeiende kinderen en voor moeder. Ik was eind dertig en ik kon het allemaal kennelijk heel goed aan. Ik was creatief met koken en kennelijk nooit moe.

Mijn beeldschone meisjes brachten schoonzonen-in-spe mee en dat was altijd ook zeer gezellig, totdat Barbara kennis kreeg aan een adelborst [toekomstig Marine-officier] en wel eens naar een gala moest. Dit bracht pas moeilijkheden met zich mee, een avondjurk, waar haalde ik die vandaan. Ik kon aardig pottenbakken en koken dus, maar van kleren maken had ik weinig kaas gegeten. Een avondjurk zelf maken was een gewaagde onderneming, maar niet geprobeerd altijd mis. In een straatje achteraf kon je wel eens goedkope stoffen krijgen en ik herinner mij dat Barbara en ik dolblij waren toen wij een oud-rose zijden lap konden bemachtigen en niet duur ook. Gisteren haalden wij dus ook deze herinnering op want, zoals ze zei het gevloek en getier was niet van de lucht. Na veel geploeter was de jurk klaar, het stond haar schattig maar ze kon zelfs een juten zak over haar hoofd trekken en dan stond het haar nog. Gelukkig werd het gala gehouden in stemmig licht, dus het was niet al te zichtbaar dat de coupenaden van de jurk verkeerd zaten en de naden nogal trokken. Schoonzoon Peer heeft het kennelijk niet gezien, want hij schonk haar 3 kinderen.

Eergisteren zei Barbara dat ze even langs wilde komen met haar dochter Sophie . Sophietje wilde haar galajurk laten zien die haar mama voor haar had gekocht voor een gala volgende week op haar school. Toen ze zich had verkleed en verscheen in een prachtige kobaltblauwe jurk, viel mijn mond van verbazing open. Wat zag ze er prachtig uit en wat lijkt ze op haar moeder. En wat is de tijd vlug voorbij gegaan.

Toen mijn moeder ziek werd en kansen op herstel niet meer echt aanwezig waren, besloot ik ook de laatste rustplaats voor mijn mam te maken. Het maken van urnen is altijd een loodzware opgave, zeker als het voor kinderen is. Mensen die in tiendekind komen met een opdracht, zijn vaak nog zo intens verdrietig dat het eerste uur wordt ingenomen door mij te vertellen hoe hun dierbare was. Er zijn kennelijk niet veel pottenbakkers die ook de naam op de urn zetten. Als de nabestaanden de urn komen ophalen en wanneer ze de naam op de urn zien, schokt het hun enorm.

Ik besloot de urn te draaien toen ze nog leefde, gewoon omdat ik daarna even naar haar kon toegaan of haar opbellen. Ik wist dat als zij overleden was en ik moest dan aan de klus beginnen, ik het niet voor elkaar zou kunnen krijgen. Het was desondanks wel moeilijk. Ik werd goed afgeleid door vriendin-collega Ank, die de vormgeving op een afstand kon bekijken. Gaandeweg overwon mijn professionaliteit het van mijn vrees voor verdriet en het falen daardoor. Toen de pot met deksel gedraaid was en ik enkele dagen later haar naam op de urn moest zetten, merkte ik dat mijn hart tekeer ging en ik nu weer moest doorgaan. Ank stond mij op haar manier terzijde: " Je hebt hoofdletters en gewone letters door elkaar gehaald. Als ik jou was moet je het even overdoen. Het is geen gezicht". Ze kent mij goed.

Volgende maand is de bijzetting van de urn en mijn moeders hele grote familie zal er bij zijn. Wat heeft haar familie haar bijgestaan en wat hebben wij tot het laatst toe met elkaar gelachen. Toen mijn dochter Laura overkwam uit Engeland en gelijk naar haar Oma wilde, was een van de onderwerpen van gesprek: leuke mannen. Beiden wisten precies wat voor hun een leuke man is, wat dat betreft zij zij niet wereldvreemd. " Ach Laura "  zei mijn moeder slecht hoorbaar. " Met de juiste staar krijg je alles voor elkaar." [ de mensen die zich afvragen waarom ook de omschrijving "stout"  op haar rouwkaart staat, welnu].

Ik mis haar erg, maar het gekke is dat ik mij realiseer dat het verdriet waar ik zo bang voor was, er bijna niet is. Als ik 's morgens de lange wandeling met de honden maak is er plaats en ruimte om te denken en te mediteren. Natuurlijk denk ik elke dag aan mijn moeder. Dingen die zij zo deed en zei. En elke keer schiet ik in de lach of komt er een brede glimlach op mijn gezicht. Wat hebben we met haar gelachen, en het is niet over. Dit is wat " investeren"  wordt genoemd.

Ik heb er tegen op gezien om dit stukje te schrijven, omdat ik vind dat ik niet luchthartig een stukje kan schrijven over tiendekind of over de hondjes die getrimd moeten worden. Maar het kost mij moeite om over zeer persoonlijke dingen te schrijven. Maar in dit geval kan het dus niet anders.

Verleden week donderdag is mijn zeer innig geliefde moeder overleden en afgelopen maandag is zij gecremeerd. De stammoeder van de grote familie [dat stond op de rouwkaart] was een ondernemende, stoute, inspirerende, avontuurlijke, humorvolle, eigenzinnige vrouw en een fantastische, liefdevolle moeder en grootmoeder. Wij hebben ontzettend veel van haar gehoiuden.

Afgelopen maanden zijn wij 2 keer per week naar Friesland gereden, waar zij in haar eigen huisje woonde, want na een val ging het niet goed met haar. De laatste weken ging ik elke dag naar haar toe en zag tot mijn verbijstering dat mijn moesje niet lang meer zou leven.

8 jaar woonde zij naast mijn oudere zus Jose, die haar tot het laatst toe heeft verzorgd met laatste halfjaar Thuiszorg als hulp en steun. Mijn zus heeft het geweldig gedaan, geholpen door haar drie dochters, waarvan een haar dagelijks bijstond omdat ze in de buurt woonde. De oudste dochter kwam elke zaterdag om Oma's voeten of rug te masseren en om [in betere tijden] met haar naar concerten te gaan]. De jongste dochter die in Amsterdam woont, kwam zo vaak als mogelijk. Wat moet het geweldig geweest zijn voor mijn moeder van 92 om zo veel liefde en aandacht te krijgen, waar vindt je het nog dat kleindochters zo veel moeite voor je doen. Ook mijn eigen kinderen hebben zich heel liefdevol over hun Oma ontfermd. Je krijgt het alleen maar als je zelf in de familie hebt geinvesteerd en dat deed mijn moeder.

Het is mij de laatste tijd veel gevraagd: " Gaat het goed met jullie"?? Ik som dan de feiten op waarmee ik zoal bezig ben. Ik heb het druk met tiendekind, net een opening geweest na een ingrijpende verbouwing. De moestuin bloeit en groeit en heeft mijn exclusieve aandacht nodig, zodat ik er elk vrij uurtje in bezig ben. Ik realiseerde het mij gisteren tijdens een lange wandeling in Noordbrabant met een groepje mensen die een nestgenoot hebben van Matisse, dus zusjes van het enige reutje uit dit nest. Mensen die ik voordien niet kende vertelden mij dat ze  wel eens dit weblog lezen. Er ging mij een lichtje op!! Ik heb een tijd niet geschreven, de schaarse tijd achter de computer heb ik gebruikt om samen met Ronald [van de B&B aan de overkant] te zoeken naar een goed alarm voor tiendekind. Er bestaan veel alarmsystemen en de technische kanten snapte ik tot dusver niet.

Ik ben dus in Brabant geweest met de camper, Cezanne en Matisse en.... 2 kleindochters. Piet had geen zin om de wedstrijd Nederland-Japan te missen en Finn had er ook niet veel zin in om mee te gaan kamperen. De meisjes hadden er gelukkig wel zin in en ik voelde mij vereerd. Ik ken ze vanaf hun geboorte en ze wonen een paar honderd meter van ons vandaan. Ik zie ze niet elke dag,want zulke relaties moeten niet aan een soort "overkill" stuk gaan. Wij zien dus eigenlijk alleen maar fragmenten, als we bij elkaar eten, soms bij het wandelen of een verjaardag. Nu eten wij vaak bij elkaar, dus zo droevig is het ook niet gesteld met de relatie. Maar puberende kleindochters?, ik weet hoe ik zelf was. Geinteresseerd in jongens, muziek, films en make-up en mijn ouders [toen ergens in de dertig] waren hopeloos ouderwets, snapten niets van het leven en oud, oud, oud!! [vond ik].

Ondanks dat ze me een merkwaardige Oma vinden, vinden ze me wel leuk [weet ik], dus ik kon mezelf zijn. Ik besloot mezelf wel aan te passen aan het radioprogramma in de camper. Ik vind het heerlijk om naar de Ned.1 te luisteren als ik onderweg ben. De interviews die gemaakt worden beluister ik intenser en het houdt mij scherp op de weg. Ik weet niet waar Sophie het programma vandaan haalde, maar de muziek die ze wist te vinden leek op alle soorten muziek die ik tijdens de rit heen [en terug] hoorde.

Na het bezoek aan het restaurant naast de kampeerplaats, waar wij een 3-gangen menu uitzochten , installeerden de meisjes zich, moe en voldaan voor de kleine tv in de camper en ik vond ook dat ik mijn dag wel had gehad. De volgende morgen zou een drukke dag worden met de honden die hun nestgenoten weer zouden ontmoeten.

"WAAROM doe je make-up op je gezicht als je gaat slapen" vroeg Sophie. " Ik maak mijn gezicht juist schoon Sophie, met een cleansing" Het turen was begonnen!!! " En je ogen"? " Die maak ik schoon met iets anders en ook met een ander watje Sophie". Sinds wanneer moest ik mij weer uitleggen aan iemand? Ze keek mij vorsend aan toen ik mij ging uitkleden. Ik ben kortbenig geboren en zal het ook zo tot het eind blijven, dus ik schrok van haar opmerking: " Je hebt best lange benen". [Wat bedoelt ze daar nou mee] "Dank je"  stamelde ik, me daarna afvragend waarom ik haar zou moeten bedanken. Ik schoof naast Lot die op de plaats lag waar ik zou gaan slapen. Het turen was in elk geval afgelopen.

De volgende dag besloot Lot om half zeven wakker te worden, ik had gedacht dat als ze zouden uitslapen [dat doen die pubers toch normaal??] we een hele morgen bezig zouden zijn met dingen te doen. Ik besloot maar met de honden te wandelen en zij konden een duik nemen in het zwembad naast de camper. Toen Sophie voorstelde om een eitje te bakken voor iedereen en ook voorstelde om "' dit meer te doen" en " dat ze het hartstikke leuk vond en dan gaan we naar Frankrijk" , was mijn dag goed en was de verveling die toen een beetje volgde goed voor iedereen en zeker voor mij die het toch  zo druk heeft.

Vanmorgen zag ik een uitzending op BBC1 over ethische en morele onderwerpen. Het programma heet " the big questions".  Een van de sprekers was mijn oudste dochter Laura . Zij sprak als voorzitter van een regeringsinstelling over eicel - en spermaldonatie in Engeland. Zoals in elk discussieprogramma waren er voor- en tegenstanders.  In Engeland wordt, in tegenstelling tot andere landen, zoals b.v. de Verenigde Staten, niet betaald voor het doneren van eicellen en sperma om zodoende kinderen te krijgen. Zoals ook in Nederland wordt bovendien de anonimiteit van de donoren opgeheven. m.a.w. Er is een tekort opgetreden aan donoren en toekomstige ouders reizen naar landen waar je bijna op bestelling kinderen kunt uitzoeken.

In Engeland wordt alles strikt gereguleerd en er wordt zeer degelijk onderzoek gedaan bij de donoren, v.w.b. ziektes en psychische afwijkingen. De klinieken zijn staatsklinieken en onder de verantwoordelijkheid van het Ministerie van Volksgezondheid. Engeland is wat dat betreft ook leider op het gebied van stamcelonderzoek, waar ook veel discussie over is. In elk geval is het een transparante organisatie, waar geen waas overhangt van louche handelaars en medici.

Ik heb jaren geleden al heel wat discussies met Laura gehad, in de eerste plaats omdat zij zelf donor is geweest van eicellen. Ik weet dat hiervoor zij een zware hormoonkuur moest ondergaan en dat beangstigde mij als moeder. Bovendien vond ik het een raar idee dat er in Engeland waarschijnlijk kleinkinderen van mij leven, die ik niet ken.[ "Zouden ze mijn neus hebben of mijn karakter"?] Haar standpunt was dat het voor vele mensen in-en inverdrietig is dat zij geen kinderen kunnen krijgen. En op de manier die aangeboden wordt de kinderen die geboren gaan worden intens gewenst zijn. En dat kan bij een "normale" conceptie en geboorte niet altijd gezegd worden.

Voor Laura is de moeder degene die een kind verzorgt en luiers aandoet. Die zorgen heeft als een kind ziek is en slapeloze nachten heeft. Ook is haar standpunt dat, als er over 16 jaar een kind aan haar deur klopt ze zal antwoorden dat het kind alles mag weten van haar en haar familie, maar het kind wel zal zeggen dat de moeder diegene is die haar heeft gebaard.

Ik zag mijn kind dus vanmorgen met mijn neus en mijn karakter. Ik ken haar zo goed, dat wanneer ik zie dat haar neusvleugels trillen en ze een arrogante kop trekt, ze boos is. Ik heb het niet gezien, dus ze zal wel haar instructies gekregen hebben [???]. Well done Laura.

Ik was een paar dagen geleden mijn mobiele telefoon aan het zoeken. Altijd handig als je onderweg bent en er gebeurt iets. Omdat ik zo'n apparaat dus zelden gebruik, kon ik het hele huis wel binnenste buiten halen. Vinden deed ik het dus niet. Mijn hoofd barstte zowat van de vragen: " Wanneer heb ik het voor het laatst gebruikt [geen idee]" Zou het misschien gestolen zijn?"' Na mijn gerolde portemonnee in Engeland kan alles wel gestolen zijn uit mijn tas, zakken rollen blijkt in Engeland een vak te zijn. Nog laat in de avond kwam ik op het idee om mijn mobiel maar te blokkeren en zowaar de KPN had een alleraardigste jongeman voor kennelijk deze taken ingehuurd.

Zaterdag meldde ik de verkoper van mobiele telefoons dat ik het meest eenvoudige apparaat wilde, waar ik alleen maar mee hoefde te bellen en eventueel te SMS-en. Een prachtig tv-drama heb ik laten lopen om met de gebruiksaanwijzing in de hand mijzelf wegwijs te maken in deze absoluut nieuwe materie. Ik vroeg het meest eenvoudige!!

Vandaag toch maar mijn kleinkinderen gevraagd hoe je moet SMS-en. Ze keken me aan of ik van een andere planeet kwam. Maar om de schijn op te houden heb ik hun gezegd dat ik het wel snapte. Thuis probeerde ik het zogenaamd geleerde toch maar in de praktijk te brengen. Kleinzoon Thijs moet een voor hem onbegrijpelijk bericht gekregen waar geen spaties inzat en vol met verkeerde letters omdat ik niet wist hoe verkeerd ingetikte letters verwijderd moesten worden. Binnen een paar seconden kreeg ik een bericht terug, met de mededeling dat ik op O moest drukken. " Thijs hop mioet je opnetters wissen??

"Bovenaan rechts Oma". Ik heb het door, jooooeeeeppppiiiieee.

Als kind van twee in hun tijd beroemde sporthelden [Ned.Ind. kampioen hoogspringen en Ned.Ind. kampioen discuswerpen], als echtgenote van twee sporters [schaatsen en athletiek] en als moeder van vier ontzettend sportieve kinderen [hockey, roeien, schaatsen, cricket], ben ik wel gewend dat veel in het teken staat van sport. Op sportief gebied heb ik weinig in te brengen. De kleinkinderen, allemaal ook sportief, kunnen intens genieten van de verhalen dat ik op het gebied van zwemmen en schaatsen een absolute kruk ben en dat ik bij het diploma zwemmen bijna het leven liet.

Ik deel wel hun passie voor sport en ik weet niet beter dat er altijd naar sport werd gekeken op tv. Toen de kinderen nog in huis waren, was het kijken " met het bord op schoot"  en 's avonds met z'n allen in pyama op het grote bed.

De verleiding om dan ook alles te volgen wat zich nu in Vancouver afspeelt zou dus groot zijn, maar lijfsbehoud heeft z'n eerste waarschuwing gegeven. 500 meter schaatsen voor de mannen. Actie, snel, onverwachte winnaars. Een afstand waar ik graag naar kijk. Behalve dus eergisteren toen het beeld van haperende ijsmachines roet in het eten gooide. Zal ik wel of zal ik niet kijken?, vroeg ik mij af.

Gisteren had ik dus slaap, met bonkende kop werd ik gewekt door Matisse. 7 uur, hondje wakker, baasje wakker, krantje lezen, koffie drinken, douchen, aankleden, en dan met de hondjes wandelen. Matisse en de anderen zijn het gewend. 7 uur dus!, de planning klopte niet met wat ik voor ogen had toen de ijsmachines voortploeterden.

Slaap dus, gisteren enigszins ingehaald. Vandaag weer zo'n leuke afstand, wat doen we????