Galerie/Potterie 't Tiende Kind

Morgen ga ik naar Napels, waar deze dame al 40 [v-e-e-r-t-i-g] wordt. Waar blijft de tijd. Ze was een klein meisje toen ik Tiendekind begon, vreselijk stout, ongehoorzaam, rebels. Zij is de tweede van de 10 waar het Tiendekind zijn naam aan ontleent Zij was de enige van mijn kinderen die kunstenaarsneigingen had, ze had hele merkwaardige, geestige invallen [waar niet iedereen even blij mee was] Ze accepteerde geen gezag, wat heel moeilijk was voor onderwijzers. Toen op school een strikt verbod ging gelden om het ijs op te gaan [één van die winters], deed ze het natuurlijk toch. En ja hoor kind door het ijs, moest door oplettende bewoners er uit getrokken worden met behulp van bezems. Later op de Middelbare School vaak weggestuurd uit de klas, [zelfs een keer van schoolreis [???].

Maar wat kan een mens veranderen. Deze stabiele vrouw heeft 3 kinderen, man en 2 hondjes die ze een fijn leven bezorgt.

Enkele jaren geleden kwam er een man Tiendekind instuiven en woedend attendeerde hij ons er op dat de vlag buiten hing te wapperen en we moesten toch wel weten dat er net een begrafenis aan de gang was van iemand die verongelukt was aan de straat van tiendekind. Oei!! Natuurlijk wisten wij het, maar we realiseerden ons niet dat mensen zich zouden kunnen storen aan de vlag die buiten hangt. Hei is bedoeld als teken dat de galerie open is en niet  als een blijk van emotie.

Maar inderdaad, je zou het anders kunnen opvatten. Gisteren zag ik dat aan de Langevliet veel vlaggen van bollenboeren halfstok hingen. Hopen dat Toon niet vrolijk de vlag heeft uitgestoken, want je kan maar nooit weten. Na het voorval met die man houden we alles in de gaten. De vlag ging niet uit bij overlijden van leden van het Koninklijk huis, de aanslag in New York en nog andere gelegenheden waar ik nu zo niet kan opkomen.

En nu maar hopen dat mensen nu KOMEN als de vlag buiten hangt.

Ik heb gisteren weer na lange tijd een productie gemaakt. Door omstandigheden [veel logé's, afspraken enz.] kwam er van een paar dagen draaien niets terecht. Wel weer onwennig, uitgedroogde klei [de laatste keer dat ik had gedraaid had ik de klei zo weggelegd in de veronderstelling dat ik de volgende dag weer door zou gaan. Neen dus], gereedschap die altijd een vaste plaats heeft,  maar was was die ook alweer?

Maar het beroerde was dat ik ook de kneepjes van het vak vergeten was. Elke keer kom je weer op bepaalde vondsten die worden bepaald door allerlei omstandigheden en zelfs hoe je hand er op dat moment naar staat. De laatste keer tijdens de les maakte één van de cursisten een repeterende fout, waardoor het telkens mis ging. En je weet zodra er repeterende fouten worden gemaakt dan is er iets in de structuur geslopen en noem het gewenning of luiheid of onvoorzichtigheid, maar dat moet er even zo snel uit als het erin is geslopen.

Dus gisteren moest ik overal bij nadenken wat ik deed. Elke beweging moest ik overdenken. Op zich weer heel goed omdat automatisme je voor vele nare verrassingen kan komen te laten staan. Toen ik bij grote platte schalen en borden was gekomen, stuitte ik op dezelfde fout als Wil V. En ik heb een nieuw kneepje van het vak erbij om het te voorkomen. Dus ik hoop dat a.s. donderdag Wil V. er is, want dan wordt het schalen maken!!!

Het komt zo vaak voor dat ouders mijn mening vragen over toekomstmogelijkheden van hun kind wat volgens hun getalenteerd is. Als ik hun adviseer om aan het kind uit te leggen dat het het meest verstandige is om hun talenten als hobby te ontwikkelen i.p.v. naar een kunstacademie te gaan, zeggen ze altijd "maar jij...."?

Het probleem is dat zeker in deze tijd je er niet komt met talent alleen. Je wordt, zeker als je kostwinner bent. zelfstandig ondernemer. Met alle haken en ogen van dien. Als je je bedrijf, want dat gaat het worden, goed wil voeren moet je in deze branche een goed gevoel voor PR hebben. Architecten kunnen met de hoeveelheid huizen die ze hebben gebouwd hun populariteit aangeven en dat geldt voor de meeste beroepen. Carrièreplanning bestaat niet in het vak van kunstenaar. Je moet het allemaal zelf doen in de wetenschap dat niets zo subjectief is als smaak.Subsidies werden er in de loop van de jaren niet meer gegeven, dus het betekent dat je behalve je vak het meest van de tijd bezig bent met andere dingen om een boterham mee te verdienen. Na de afschaffing van de BKR [de grote subsidie-pot] plaatsten kunstenaar zich in commissies of gingen les geven en kwamen zodoende amper aan hun eigen vak toe. In die tijd moest ik ook aan politiek doen en zat in diverse commissies en zat i.p.v. in mijn atelier aan urenlange vergaderingen vast. Kortom Kunst is heerlijk, maar je moet alle zeilen bijzetten. Heb ik niet gehoord dat de mooiste prestaties door een kunstenaar worden geleverd als ze in diepe ellende zitten??

Dit is mijn kleindochter Lotte [6] Toen zij een half jaar oud was vonden de andere grootmoeder en ik dat ze later vast wel bij het toneel zou belanden. Door de jaren heen deed ze wel dingen die er op wezen dat zij wellicht een artistiek talent had geerfd. Er zijn er nog twee van de 8 kleinkinderen die een bepaalde creativiteit hebben, te weten Daan die ook niet van vreemde smetten vrij is en Tessa, die me ook zeer bekend voor komt.

Lotte woont met haar familie in Napels en Lotte zit op de Britse school. Ik heb de school een paar keer kunnen bezoeken en ik heb zelfs een uurtje "art"mogen geven aan een klas. Een hele leuke en goede school om talenten te ontwikkelen. Verleden jaar beoordeelde een Britse actrice de acteerprestaties van de kinderen en Lotje heeft [naar ik mij kan herinneren] een prijs gewonnen. Dit jaar mag zij zingen bij de " tree-lightning ceremony"op de Nato-basis in Napels, een hele eer!

Wat leuk om zo te bedenken dat ik vroeger mijn creativiteit zo heb moeten bevechten [ik wilde naar de teken-academie in Den Haag] en nu zijn er zo maar drie erfelijk belast [denk ik]. Misschien gaan ze hele andere dingen doen, gaan ze economie studeren en worden beursspecialist en krijgt Lotte een ICT-bedrijfje, maar ik heb in elk geval ,anno 2005, de illusie gehad dat iemand in mijn familie nog in mijn voetsporen gaat treden.

Afgelopen zondag zijn wij intens bezig geweest met de clubmatch van onze Kooikerhondjes Cézanne en Finn. Door bevoegde keurmeesters wordt van elke hond [dat waren er dus 180 ongeveer] een rapport gemaakt. De keurmeesters worden bejubeld of verguisd naar gelang hoe hoog de hond eindigt in de verkiezing. Er wordt op een heleboel punten gelet: de harmonie in de bouw, de kleurverdeling de tanden zelfs, hoe het beestje eruit ziet. Kortom niets ontsnapt aan de aandacht van de keurmeester.

Tiendekind was samen met een paar andere instellingen de stabiele factor in het culturele leven in Den H. Ik spreek nu over zeker 25 jaar geleden. Wij werden dan ook vaak uitgenodigd om zitting te nemen in een jury en altijd was er  dus een wedstrijdelement aan verbonden. Ik herinner mij dat ik o.a. zitting heb genomen in jury's waar tekeningen en schilderijen, vliegers en foto's werden beoordeeld, maar ook zelfs een miss-verkiezing heb ik gejureerd.

De vereniging van kleine huisdieren organiseerde elke Kerst een Miss-verkiezing, maar dan niet voor de vrouwelijke cavia's en konijnen, maar meisjes van menselijk vlees en bloed. Als ik het schrijf begin ik mij te schamen dat ik er aan heb meegedaan. Op zich waren het hele gezellige evenementen en niemand stoorde zich er aan, dat de link tussen cavia's en vrouwen wel heel beledigend was. Onder hoofdstuk "Apart"probeer ik uit te leggen hoe voorzichtig ik ben  [ een heleboel ervaringen rijker geworden]om mensen  te kwetsen en dat is voor mensen die kunst maken,maar ook voor meisjes die hun hele leven lang  met hun uiterlijk te maken hebben. Op zich is het moeilijk om een criterium vast te stellen, de één houdt van blond en de ander van een exotisch typje. Bouwjaar is ook belangrijk, meisjes van 18 [tegenwoordig 14] hebben meer kans om zo'n, wedstrijd te winnen dan ontzettend leuke, knappe vrouwen van 30. Het meisje wat ik de laatste keer de meeste punten heb gegeven leek op mijn nichtje, en die vond ik heel mooi.

Wat erg dat die andere meisjes, die niet in de prijs zijn gevallen een beroerde kersttijd hebben gehad en misschien wel langer dan die ene kerst. Sorry meisjes, het was niet mijn idee om zo'n wedstrijd te organiseren en toen pakte Tiendekind alles aan om aan de weg te timmeren.

Het staat op onze folders, in de advertenties en tentoonstellingsaankondigingen en in het begin was het een vrij onconventionele vorm om openingstijden weer te geven. Als ik langs tiendekind kom wanneer ik geen dienst heb, en als ik de vlag vrolijk zie wapperen geeft me dat een heel tevreden gevoel. Er is daar iemand [meestal Toon] die werkt, of klust. In elk geval zit die iemand daar met veel plezier.

De Duitse bezoekers hadden in het begin veel moeite met deze aankondiging over flexibele werktijden. Voor hun was openingstijd een vastomlijnd begrip en openingstijd is openingstijd en daar valt niet aan te tornen. Als ik hun uitlegde dat "dat met die vlaggen"betekent dat we er meer zijn dan aangegeven, begrepen ze het wel. "Maar als we uit Callantsoog komen dan weten we niet of de vlag buiten hangt". En als ik antwoord dat ze dan op de officiële openingstijd moeten komen, was dat bijna een cultuurschok.

Maar nu weten ze het en doen ze er wel lacherig over: "Alls die Flag beuten hangt".

In 1987 zat ik in een commissie van het WVC [Ministerie voor Cultuur] als afgevaardigde van de Nederlandse Vakgroep voor Keramisten , de NVK. De commissies waren ingesteld om kunstenaars, die gebruik maakten van de BKR, te toetsen op hun professionaliteit. De BKR was een regeling om beeldende kunstenaars in staat te stellen om vrij te werken en te experimenteren zonder dat ze verplicht waren om de markt op te gaan. De financiele regeling stelde hun in staat om zonder zorgen dit leven te kunnen voortzetten, onder de voorwaarde dat eens per half jaar kunstwerken werden "verkocht"aan de gemeente. Dat er krachtig misbruik van werd gemaakt lijdt geen twijfel.

Onze taak in de commissie was op basis van de opgegeven informatie van de kunstenaar zoals het aantal tentoonstellingen wat hij/zij had gemaakt, de opleiding, de publicaties [eventueel] en natuurlijk het werk zelf, een beeld te krijgen van de activiteiten en professionaliteit. De bedoeling was dat slechts 2000 kunstenaars gehonoreerd zouden worden met een zg. beroepskosten-regeling die dus in de plaats zou komen voor de BKR.

Het was natuurlijk buitengewoon interessant te zien hoe de nederlandse kunst op dat moment er uit zag. Een paar dingen zijn mij opgevallen en bijgebleven en dat was dat in de eerste plaats dat het experimenteel bezig zijn met een individuele kunstuiting, op niets was gebaseerd. De hoeveelheid dia's die onze ogen voorbij gingen, was een beeld van treurigheid en na-aperij. Het was in die tijd absoluut " in "om wat voor die tijd gold als traditionele kunst ,los te laten. Vakmanschap was een vloek, integendeel je moest je zo uiten dat van vakmanschap geen sprake meer mocht zijn. Hoe viezer de kleuren , hoe gewaagder de kunstenaar dacht te zijn. Kleuren-en compositieleer waren taboes. Keramiek en beeldhouwwerken werden versierd met veren. "Daar heb je weer zo'n veer"waren regelmatig gebezigde uitspraken van de commissieleden. Niet alleen bij mij , maar bij alle vertegenwoordigers van de vakgroepen leefde het idee dat het met de Nederlandse kunst slecht was gesteld.

Het grappige was dat er wel gigantische uitschieters bij waren, die nu nog steeds aan de wegtimmeren. Sommigen waren net begonnen, zoals  Rob Scholten en ook kunstenaars die in mijn stad al hadden geexposeerd. Maar het doet mij deugd dat na zoveel jaren verder kunstenaars weer bezig zijn met hun vak en zo hoort het ook.

Wij hebben een indrukwekkende collectie glazuren. De vormgevers verbonden aan hippe tijdschriften zijn die mensen die de trend voor kleuren bepalen en waar wij noodgedwongen aan mee moeten doen om de schappen vrij te houden. Als klanten bij ons komen en wijzen op een schaal of pot en zeggen "heel mooi maar heeft U het ook in het chocolade-bruin"en dat gebeurt nog eens 3 keer, dan weten wij dat dat de trend is voor het volgende seizoen.

Ik zou wel willen weten hoe het is in die huishoudens. Nederland blijkt heel trendgevoelig te zijn. Jaren geleden lanceerde Jan des Bouvrie als De kleur van het seizoen: wit. En het ongelooflijke gebeurde, hele bankstellen werden weggekieperd en iedereen stak zich in het wit.Pas toen ik met gerust hart op uitnodigingen kon ingaan zonder dat ik de kleiplekken van mijn kleren moest afkloppen, wist ik dat de trend voorbij was.

Wij hebben een heleboel kleuren moeten verduren, maar toch rekening houdend met het marktmechanisme van Vraag en Aanbod, moesten wij toch de trendkleuren in de collectie houden, ondanks dat je als kunstenaar geen concessies wilt doen. Aan de andere kant heb ik ook genoten van enkele kleuren, zoals het zonnig geel. Een genot om kleuren te maken in Kanariegeel, Havannageel, en alle andere gelen. Blauw, mijn lievelingskleur is goed vertegenwoordigd in Lavendelblauw, Saskiablauw, Koningsblauw en alle kleuren daar tussen in. Toen blauw dreigde uit te raken en de dreiging van bruin op mij af kwam, kon ik gelukkig constateren dat de Duitsers net bezig waren te beginnen met de blauwtrend, nadat zij jarenlang tegen bruine kasten, stoelen, en potten hadden opgekeken.

Nu Nederlanders chocoladebruin wel kunnen opeten en de Duitsers helemaal weg zijn van Terra, kijk ik met verdriet naar mijn blauwen, die dikaangekoekt in de emmers, werkeloos zijn

Ik was erg verrast te lezen dat mijn oudste dochter Laura  melding maakte dat haar moeder een eigen web-site heeft. En ze schreef, dat voorzover ze zich kon herinneren moeder al 35 jaar een potterie heeft.

Ik denk dat mijn 4 kinderen niet hebben geleden onder mijn activiteiten omdat ik nooit mopperend thuis kwam [zie Renee b.b.h.h.]. Ik denk dat ik dit evenwicht nodig had om 4 kleine kinderen aan te kunnen en zeker niet in de laatste plaats de invloed die vooral "parelhoentjes"[vrouwen van.... met parelkettingen en plooirokken] meenden uit te kunnen oefenen op vrouwen van collega's van de echtgenoot.

35 jaar geleden brak een tijdperk aan beinvloed door de Beatles en filosofieen van Oosterse wijsgeren ,waar men predikte naar het evenwicht in jezelf. Open deur zou je zo zeggen, maar mijn ervaring [achteraf] is dat het inplaats van geestverruimend hele beperkende mogelijkheden voor jezelf opleverde. Yin en Yang werd erbij gehaald en dat bewijst natuurlijk een heleboel nut, maar het werd zo slecht aan iedereen uitgelegd. "Men"ging zich totaal overconcentreren op een ander uiterste.

Ik spreek uiteraard alleen voor mezelf als ik zeg dat mijn grote lol in het leven is [en gelukkig deelt mijn echtgenoot echt mijn leven] het opzoeken en leren kennen van uitersten en daar een heerlijke combinatie van te maken. Als ik eraan moet denken dat mijn leven zou bestaan alleen uit tiendekind met alles wat er omheen hangt, dan zou het voor mij heel beperkend zijn. Heerlijk is het om in allerlei soorten gezelschap te vertoeven, op dat moment voel ik mij dan ook opgenomen in het gezelschap.

Ik kan komende dagen heel genieten van de bizarheid die wij gaan meemaken als onze honden weer meedoen aan een jaarlijkse tentoonstelling. Hondjes aan het blikvoer en de sperciebonen , want daar wordt je niet dik van,[je moet de ribben kunnen voelen]. Heerlijk om met de hondenfokkers te gaan praten over honden die te kort op de poten staan, en honden die de staart te vrolijk dragen [betekent dat een hond door macho-gedrag zijn staart te hoog opsteekt].

Heerlijk ook dit weekeinde de bouwers mee te maken die de keuken gaan slopen en er iets moois van gaan maken. En ook heerlijk te weten dat vrienden van ons [top psychiaters in Duitsland] over enkele weken weer in ons dorp komen om bij ons in therapie te gaan.

Het is en blijft koorddansen.

Ik heb een onderontwikkelde rechter [of linker?] hersenhelft. Schoolrapporten van weleer getuigen van een moeizame carrière gericht op wiskunde. Mijn vader, wis- en natuurkundige, hield het na verloop van tijd erop dat Het wel een geslacht zou overslaan. Maar ik kan dus niet rekenen. Zelfs zo sterk dat ik vroeger niet zag dat per definitie één plus één twee is. Mijn vaders bewering dat het een geslacht zou overslaan, kan ik bevestigen. Trouwens daar is niet zo veel voor nodig.

Maar als je een bedrijf hebt wordt het wel moeilijk. Gelukkig dat Toon de administratie doet, want als hij er niet is wordt het een puinzooi. Aan het begin van de maand wordt de contributie betaald door de cursisten en meestal geschiedt dat met groot geld. Ik heb maar opgegeven om het zelf uit te rekenen en vraag hun wat ik moet teruggeven. Niemand zit er mee.

Het toeristenseizoen is bij uitstek het seizoen waar het meest gekocht wordt, meestal kleine dingetjes voor thuis. Het zou niet de eerste keer zijn dat ik bijna zenuwachtig wordt als ik de bedragen bij elkaar moet  op tellen, het lukt dan ook zelden. De meeste bezoekers vinden het best wel leuk, als ik na een gesprek , wat toch wel verder gaat dan de huis-tuin en keukendingen, bij het afrekenen zeg dat ik daar heel slecht in ben en om te voorkomen dat de mensen worden afgezet, ik hun zelf de berekeningen laat doen. En dan maar hopen dat hun hersenhelft wel goed ontwikkeld is, 

Gisteren hebben wij een workshop gehad voor de draaiers. Draaiers zijn bij ons de mensen die zich willen specialiseren in het draaien op de draaischijf. Normaal gesproken houd ik mij vooral bezig met de draaiers en Toon doet het andere gedeelte, maar omdat er zoveel andere zaken zijn in tiendekind kan ik niet mij alleen concentreren op de draaiers. Ik bedek "fouten"dan altijd wel met een bepaalde mantel der liefde. Zo niet op de bijscholingsdag. Ik zal er dan ook geen doekjes om winden en het worden bijna gevleugelde woorden: "Als je het wilt leren moet je nu naar mij luisteren", na 2 uur gevolgd door de woorden:"je hebt naar mij geluisterd, dus je begint het te leren". Het is altijd feest op zo'n dag. Traditie is dat iedereen wat meeneemt: broodjes met kroket, taart, iets hartigs enz.enz. De cursisten kunnen naar hartelust werken en ze krijgen speciale aandacht.

Waarom ik het een feest vindt?? Mijn mensen werken met een bezieling die ik van vroeger herken. Ze moeten en zullen het draaien onder de knie krijgen, ondanks dat iedereen weet dat het wel een paar jaar duurt voordat je een redelijke pot kunt maken. Tussen de draaiers is er ook een soort merkwaardige band, waarschijnlijk omdat ze stuk voor stuk weten dat ze bezig zijn met iets heel fundamenteels. Noem het geluk, als je bezig kan zijn met het scheppen van iets wat voor de eeuwigheid [als je geluk hebt] bewaard zal blijven. En wat een luxe om je thee te drinken uit bekers die je zelf hebt gemaakt.

Maar er is ook wat anders: Ik denk dat juist door alle hectiek en paniek die bijna elke dag op ons bord wordt geserveerd door de media en onze eigen ervaringen en waar je alleen maar van kunt leren dat hoe vlugger de materialistische opstelling van de meeste mensen de wereld uit is des te beter, het een rustpunt moet zijn om met iets bezig te zijn. De meeste van de cursisten, dus niet alleen de draaiers zijn zich bewust dat er meer is dan geld en goed op de wereld en daar ben ik vreselijk blij mee.

In elk geval was het een fantastische dag, en reken maar dat ze er iets van hebben opgestoken.

      draaiers

  pauze

Vandaag las ik in de krant  dat Franse wijnboeren, getergd door de concurrentie vanuit Zuidafrika en Australië, overwegen om hun wijn te gaan bottelen in plastic wegwerpflesjes [zoals bij Breezers]. Einde van een romantisch gebruik: een mooie wijn in een mooie fles met een goede kurk.

 Ik kan vaak teleurgesteld zijn als ik een fles opentrek en merk dat de "kurk"van een soort plastic is. En bij het afsluiten van de fles blijkt de kurk ook eens niet te passen. Het romantisch beeld van de wijnboer is zoals het in de reclame wordt aangegeven: man met alpinopet, stokbrood onder de waarschijnlijk stinkende oksel, in een 2CV op weg naar zijn landerijen. Ik las ook dat bij deze overweging een tegen-lobby is gevormd die dit romantische beeld in stand wil houden, maar wel  alles eenvoudiger en zakelijker, zoals bv,met een strakker en eenvoudiger etiket.

Het beeld van de pottenbakker denk ik is, zoals de interieurfoto's van een pottenbakkerij, te zien in alle boeken . Het doet me denken aan de pottenbakkerij waar ik mijn vak in Engeland heb geleerd. De foto's laten altijd rommelige werkplaatsen zien, met hoog opgestapelde soorten klei, onstabiele tafeltjes waar je natuurlijk niet op kan werken, de draaischijf met lagen klei, die na verloop van tijd natuurlijk de hele boel dichtslibt. Ondanks dat ik een rommelkont ben zou ik niet anders kunnen werken dan in een strakke efficiente werkplaats. Bij tijd en wijle neem ik de bezem ter hand maar collega Toon heeft een strakke aanpak, ook naar de cursisten toe, om het geheel werkbaar te houden.

Ik kan mij dan ook best voorstellen dat wijnboeren hoe langer hoe meer overgaan tot Hightec methoden en ver staan van het stereotiep van de opgewekte mensen die druiven met blote voeten uitpersen